Beatrix' Winterguard 2011 presents: Anne Frank

Toen Adolf Hitler in 1933 in Duitsland de macht greep, verhuisde de familie Frank naar Nederland. Anne Frank volgde iets later, in 1934, en woonde met haar familie aan het voormalige Merwedeplein in Amsterdam.
Een normaal leventje volgde, waarbij de familie dacht dat het neutrale Nederland een veilige plek bood voor het gezin. Anne ging naar school, had haar vriendinnen en leefde het leven van een gelukkig jong meisje.
 
Wanneer bij de opkomst van de nazi’s ook Nederland werd binnengevallen en bezet, nam de dreiging op vervolging van het Joodse volk steeds grotere vormen aan. Het Joodse volk kreeg tal van beperkingen opgelegd. Vele openbare ruimtes werden verboden terrein, het volk moest een gele “Jodenster” duidelijk zichtbaar op de kleding dragen en mocht uiteindelijk tussen 20:00 en 6:00 uur niet eens meer op straat komen. Het Joodse volk werd ook opgeroepen zich te melden om te gaan werken in Duitse werkkampen. Het woord was echter al terug gekomen dat deze zogenaamde “werkkampen” de verschrikkelijke geheimen van massavernietiging verborgen hielden. Hierna sloeg de angst toe. De familie moest onderduiken.
 
Op 16 juli zou de familie noodgedwongen gaan onderduiken in het achterhuis van het pand waar het bedrijf Opekta van vader Otto Frank gevestigd was. Voorbereidingen waren een aantal weken tevoren reeds begonnen middels het inrichten met meubilair, kleding, voedsel en dergelijke. Een aantal dagen eerder dan gepland dook de familie onder. Samen met het gezin Van Pels, en later ook tandarts Fritz Pfeffer, leefden zij een aantal jaren verborgen, en met angst voor ontdekking, in het achterhuis. Miep Gies, een werkneemster in het bedrijf van Otto Frank, hielp, samen met 3 andere werknemers, Johannes, Victor en Bep, de onderduikers te voorzien van voedsel, kleding en andere zaken. Anne, die al veel van schrijven hield, maakte hier meer en meer werk van haar dagboek dat ze eerder voor haar 13e verjaardag had gekregen. Het was het eerste dat ze had ingepakt toen de familie zou gaan onderduiken. Vele pagina’s, maar ook losse vellen papier, schreef ze vol over haar tijd in het huis. Het dagboek werd haar “beste vriendin; Kitty”
 
Na meer dan 2 jaar werd de grootste angst werkelijkheid: het onderduik adres werd op 4 augustus 1944 verraden en ontdekt. De Grüne Polizei viel binnen in het achterhuis en voerde de onderduikers weg. Na een kort verblijf in het hoofdkwartier van de Gestapo te Amsterdam werden de gezinnen vanaf Amsterdam Centraal station per trein getransporteerd naar kamp Westerbork. In Westerbork moesten de gezinnen in een strafbarak omdat ze zich nooit vrijwillig voor de “tewerkstelling in Duitsland” hadden gemeld. Hun hoofden werden kaal geschoren, ze kregen minder eten dan de andere gevangenen en moesten veel harder werken. In september van 1944 werden de gezinnen geselecteerd voor transport naar vernietigingskamp Auschwitz – Birkenau II. Het zou de laatste trein zijn die vanuit Westerbork naar Auschwitz zou vertrekken. Na aankomst in Auschwitz werden de families uit elkaar getrokken, de mannen werden gescheiden van de vrouwen en weggevoerd naar kamp 1. Vader Otto zou zijn vrouw en kinderen nooit weer terug zien.
 
Toen de Russische legers in het najaar van 1944 steeds dichterbij kwamen probeerden de nazi’s nog zoveel mogelijk gevangenen naar Duitsland te vervoeren. In oktober van 1944 werden Anne en haar zus Margot daarom geselecteerd en weggevoerd naar kamp Bergen-Belsen. Hun moeder moest achterblijven in Auschwitz en stierf in januari van 1945, ziek en uitgeput. Na verschrikkelijke winter maanden in Bergen-Belsen, met gescheurde tenten als onderdak en amper beschikbare levensmiddelen raakten Anne en Margot ernstig uitgeput en ziek. Margot stierf rond de periode van begin maart van 1945. Anne stierf een dag later. Een paar weken later wordt het kamp bevrijd.
 
Otto Frank, die in kamp Auschwitz was achtergebleven, overleefde de oorlog doordat het Russische leger het kamp bevrijdde. Tijdens de lange reis terug naar Nederland kreeg Otto het nieuws dat zijn vrouw de oorlog niet had overleefd. Toen Otto in Amsterdam arriveerde, en daar te horen kreeg dat ook zijn dochters Margot en Anne de oorlog niet hadden overleefd, gaf Miep hem het dagboek en de geschreven vellen van Anne. Ze had ze kunnen redden en verbergen direct na de inval op het onderduikadres. De geschreven stukken van Anne werden uitgebracht in de vorm van het, nu wereldberoemde, dagboek van Anne Frank.
Anne leefde niet meer, maar door haar verhalen bleef ze nog altijd “aanwezig” in deze wereld. Het achterhuis in Amsterdam, dat in 1960 voor publiek toegankelijk is gesteld, wordt nu ieder jaar door ongeveer 1 miljoen mensen bezocht en is, naast het indrukwekkende historische verhaal van Anne en het gezin Frank, nu ook een inspiratie voor de mensheid om te strijden tegen discriminatie in welke vorm dan ook.
 
Anne Frank, 1929 - 1945